Achtergrond: Wij Staan Op pleit voor betere veiligheidsregels op festivals

woensdag 16 mei 2018 - 10:31

De nieuwe landelijke veiligheidsregels voor festivals houden onvoldoende rekening met mindervaliden. Dat zegt jongerenorganisatie Wij Staan Op, die in een brandbrief vraagt om vluchtroutes die ook geschikt zijn voor mensen in een rolstoel.

De nieuwe veiligheidsregels voor festivals en evenementen zijn sinds 1 januari in werking getreden. De regels hebben als doel om de veiligheid op evenementen te vergroten. Volgens Wij Staan Op zijn de nieuwe veiligheidsregels echter niet getoetst aan het VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. Dat zorgt voor onveilige situaties voor mindervalide bezoekers, aldus de belangenvereniging van tien jongvolwassenen met een beperking. “De nieuwe veiligheidsregels zijn niet toereikend voor mensen met een handicap. Dat levert onveilige situaties op”, aldus woordvoerder Nick Bootsman, die tevens een festivalganger is.

Brandbrief
Wij Staan Op schreef daarom een brandbrief aan de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland en zocht de media op. Tweede Kamerlid Linda Voortman van GroenLinks zal Kamervragen stellen en pleiten voor aanpassing van de regels. Bootsman: “We vinden dat de regels in de basis goed moeten zijn. Neem de voorgeschreven afmetingen voor vluchtroutes: die moet minstens 1,10 meter breed zijn. Dat is te smal, want met een rolstoel heb je minstens 1,50 meter nodig om te kunnen keren. Of neem de toegangspoortjes op festivals: die moeten minimaal 85 centimeter breed zijn, terwijl een rolstoel 80 centimeter breed is. In een panieksituatie zit je dan als een rat in de val. Ook maak ik weleens mee dat een vluchtroute niet begaanbaar is met mijn rolstoel omdat het modderig is en rijplaten ontbreken, of dat er houtsnippers liggen. Dan zit je vast met je wielen en kun je geen kant meer op.”

Geen hobbels
Willem Westermann, woordvoerder van de VVEM (Vereniging van Evenementenmakers), zegt dat de VVEM de brandbrief nog niet heeft ontvangen. Wel heeft hij de berichtgeving in de media meegekregen. De organisatie herkent zich niet in de klachten van Wij Staan Op. Westermann: “Ik vind het goed dat als er door mindervaliden wordt geconstateerd dat bepaalde regels niet goed zijn uitgevoerd, er aan de bel wordt getrokken. Maar het is niet zo dat de nieuwe veiligheidsregels niet getoetst zijn aan het VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap: daar moet Nederland gewoon aan voldoen, dus dat is ook gebeurd. De nieuwe regels bieden volop handvatten om vluchtroutes goed te regelen, en organisatoren willen zelf ook dat de veiligheidsregels voor mindervaliden in orde zijn. De nieuwe regels zijn voor mindervaliden zelfs beter dan die voorheen waren, omdat er bijvoorbeeld nu bepaald is dat er geen hobbels of hoogteverschillen in vluchtroutes mogen zitten.”

Nationale Brandweer
De VVEM zegt het beleid te volgen dat door de Nationale Brandweer wordt geadviseerd: mindervaliden moeten vooraf met de organisatie van een evenement bellen om eventuele bijzondere voorzieningen te regelen. Westermann: “Er wordt bij evenementen altijd gezocht naar mogelijkheden om beter in te spelen op de behoeften van het publiek. Soms worden we vooraf gebeld door minderinvaliden met vragen. Daardoor kunnen we beter ons werk doen, door bijvoorbeeld een invalidentoilet dicht bij een slaapplek te zetten. Maar dan moeten we wel weten waar die bezoeker gaat slapen.”

Overleg
“Waarom moet iemand met een handicap daarvoor bellen?” vraagt Bootsman op zijn beurt. “Dat hoeven mensen zonder handicap toch ook niet? We leven in 2018, een invalidentoilet zou er gewoon altijd moeten zijn. Mensen in een rolstoel bestaan, het is niet zo bijzonder dat zij ook naar een festival gaan. Ik ben een gewone bezoeker, alleen een die een wat grotere wc nodig heeft.” Overleg is en blijft nodig. Westermann: “Ik zou graag in gesprek gaan met Wij Staan Op, om zo de onrust weg te nemen en elkaar proberen te vinden in oplossingen.”

Met de taxi naar huis
Die aanpak heeft Welcome To The Village vanaf de eerste editie gevolgd, zegt algemeen directeur Bianca Pander: “Bij de eerste editie kwam een bezoeker in een elektrische rolstoel. Hij woont in Groningen en is een fervent festivalbezoeker. HIj kon op de eerste avond niet naar huis, omdat de pendelbus hem niet kon meenemen. Daarop hebben we hem met de taxi naar huis moeten laten brengen. Hij heeft ons bewust gemaakt dat, zelfs al voldoen we aan alle verplichte veiligheidsregels en voorschriften, je zaken over het hoofd ziet omdat je het festival niet door de ogen van een mindervalide kunt zien.”

Te hoge kabelgoten
Daarop heeft Pander een groep mindervaliden gevraagd kritisch naar het festival te kijken en feedback te geven over wat er goed en minder goed werd gedaan. “Dat leverde een heel leerzaam en fijn onderzoek op, met nuttige feedback”, vertelt ze. “Natuurlijk voldeden we al aan alle verplichte veiligheidsregels en voorschriften. Maar dankzij de feedback die we kregen van mensen op krukken en in rolstoelen, hebben we aanpassingen kunnen doen die de situatie voor mindervaliden veel prettiger en veiliger maken. Het onderzoek leverde heel veel inzichten op, zelfs al kunnen we door de aard van het festivalterrein niet alles honderd procent toegankelijk maken. Zo kwamen we erachter dat de kabelgoten te hoog waren. Op een harde ondergrond was dat geen probleem, maar op een zachte ondergrond zoals gras wel. Bij de opbouw denk je dat het wel lukt, maar door met de gebruikers mee te lopen, bleek dat je er niet overheen kwam met een rolstoel.”

MiVa-decks
De informatie die dat opleverde, werd bij de volgende editie direct gebruikt. Met relatief simpele aanpassingen werd zowel de veiligheid als de kijk- luister- en belevingservaring verbeterd. Pander: “Zo hebben we alle kabels ingegraven, zodat je er makkelijk overheen kunt. Dankzij de feedback kwamen we er ook achter dat de invalidentoiletten niet handig geplaatst stonden. De draaicirkel die nodig was om makkelijk in het toilet te komen, was te klein voor mensen in een elektrische rolstoel. Ook hebben we de MiVa-decks [rolstoelpodia, red.] net iets anders gepositioneerd en boomtakken laten snoeien, zodat het zicht verbeterde. Als producent wil je het graag iedereen naar de zin maken. Dat betekent dat je je bij mindervaliden in hun belevingswereld moet verdiepen. Ik kan het iedere producent aanraden om een dergelijk onderzoek te doen.”