Analyse: de evolutie van de toonaangevende gamebeurs E3

woensdag 13 juni 2018 - 14:46

De Electronic Entertainment Expo (E3) in Los Angeles is hét evenement voor de game-industrie. Toch is er in de afgelopen edities het nodige veranderd. Ook dit jaar evolueert de grootste gamebeurs ter wereld verder.

De E3 fungeert al jaren als ijkpunt, als een gebeurtenis waar gamemakers, uitgevers, distributeurs, gamemedia en fans reikhalzend naar uitzien. Gedurende een week per jaar kijkt de hele wereld naar Los Angeles, waar in het LA Convention Center nieuwe gaming-hardware en -software onthuld worden.

Niet voor niets trekt de van oorsprong zakelijke beurs iedere editie gemiddeld tussen de 60.000 en 70.000 bezoekers. Net als in de game-industrie zijn er op de beurs flink wat zaken veranderd. Het recente bezoekerssucces werd namelijk gerealiseerd door het beperkt toelaten van (betalende) bezoekers. Twee jaar geleden organiseerde The Entertainment Software Association een apart event parallel aan de beurs. Hier konden 20.000 gamefans, tegen betaling, een snufje van de E3-beleving krijgen. Het succes hiervan bracht de organisatie tot het besluit om in 2017 de deuren van het besloten event wat verder open te zetten en consumenten te verwelkomen op de beursvloer – die voorheen alleen toegankelijk was voor inkopers, journalisten en retailers.

Het veroorzaakte vele chaotische momenten en lange rijen, iets waar noch de standhouders en zakelijke bezoekers noch consumenten blij van werden. Voor de organisator bleek de openstelling evenwel een interessante inkomstenbron. Ook dit jaar worden er namelijk weer consumenten binnengelaten. Tickets waren op voorhand al uitverkocht. Hoe de vorig jaar ontstane problemen opgelost gaan worden, is echter nog niet duidelijk.

Alternatieve aandachttrekkers
Een ander probleem waarmee E3 kampt en wat volgens criticasters de reden is voor het toelaten van het publiek, is het tanende enthousiasme van enkele grote game-uitgevers. Tot een jaar of vijf geleden was E3 dé plek om te zijn. De beursvloer was het beste te omschrijven als een op hol geslagen kermis waar uitgevers in grootse, schreeuwerige en lawaaiige stands de bezoekers probeerden te verleiden om binnen te komen. Steeds meer uitgevers zagen echter dat die aandacht een stuk moeilijker te trekken was wanneer je die met veel andere collega’s moest delen.

Daarnaast zouden de kosten, die volgens insiders inmiddels zijn opgelopen voor enkele honderdduizenden dollars voor een middelgrote stand, een belangrijke reden zijn om E3 te her-evalueren. In enkele gevallen besloten sommige uitgevers daarom tijdelijk de beurs vaarwel te zeggen. Andere, zoals Electronic Arts, trokken zelf de stoute schoenen aan. De uitgever was voorheen verantwoordelijk voor grootse en indrukwekkende stands op de beursvloer. Een aantal jaar geleden koos de marktleider er echter voor om een eigen event buiten de E3 te organiseren. Een ‘mini-E3’ die compleet in het teken stond van EA en niet plaatsvond in het LA Convention Center, maar in een hippe venue in Hollywood. Op die manier hoefde het bedrijf de spotlights niet te delen met de concurrentie. Dit jaar kiest Microsoft voor een soortgelijke weg. De platformhouder is aanwezig in het LA Convention Center, maar toont tegelijkertijd zijn nieuwe waar een paar honderd meter verderop in het Microsoft Theater. Het bedrijf meldt dat zij hiermee ‘meer ruimte kunnen bieden aan alle Xbox-fans’ – daarmee waarschijnlijk doelend op de consumenten, naast de media en mensen werkzaam in de industrie.

Naast die aanwezigheid van consumenten doet E3 er alles aan om relevant te blijven en met zijn tijd mee te gaan. Zo speelt dit jaar e-sports een belangrijke rol. Verschillende uitgevers organiseren voorafgaand aan en op de beurs diverse toernooien, zowel off – als online. Om dit segment extra uit te lichten sloot de ESA een deal met ESL. Die heeft gezorgd voor een heuse e-sports Arena, waar gedurende de drie beursdagen competities gehouden worden met verschillende games. Daarnaast heeft Epic aangekondigd tijdens de E3 een speciaal event te organiseren, getiteld Fortnite Celebrity Pro-Am. Hier worden beroemdheden aan een professionele speler gekoppeld. De prijzenpot bedraagt 3 miljoen dollar en de winnaars mogen kiezen aan welk goed doel dit bedrag gedoneerd wordt.

De grote drie
Ondanks dit alles blijft de Electronic Entertainment Expo het belangrijkst game-event ter wereld. Het is de plek waar het startschot gegeven wordt voor het traditioneel belangrijke najaar. Het is dan ook niet zo vreemd dat alle grote namen, inclusief de platformhouders, de beurs aangrijpen om het beste van zichzelf te tonen. Zo heeft Sony aangekondigd zich te focussen op vier titels: Spider-Man, The Last of Us Part Two, Ghost of Tsushima en Death Stranding. Dat wil overigens niet zeggen dat het Japanse bedrijf niet enkele troeven achter de hand heeft. Ten slotte weet Sony ieder jaar wel met een paar verrassingen te komen.

Nintendo richt zich op de beurs altijd op één grote titel. In 2016 was dat The Legend of Zelda: Breath of the Wild, voor de vorige editie werd de complete Nintendo-booth omgetoverd tot Super Mario Odyssey-wereld en dit jaar staat alles in teken van een nieuwe Super Smash Bros. In tegenstelling tot de andere twee platformhouders zal de uitgever opnieuw geen persconferentie voorafgaand aan de E3 organiseren, maar online nieuwe titels aankondigen via Nintendo Direct.

Voor Microsoft is de beurs dit jaar opnieuw een belangrijke. Het Amerikaanse bedrijf behield zijn sterke positie in de VS, maar moest in 2017 wederom terrein prijsgeven aan Nintendo en Sony. Kenners noemen het gebrek aan grote exclusieve triple-A-titels als reden hiervoor. De kans is dan ook vrij groot dat Microsoft alle zeilen bijzet en aanwezigen verrast met nieuwe titels, oude bekenden en technologische innovaties. Maar dat is in feite de insteek van iedereen die op de E3 staat. De uitzondering hierop is de maker van een van de grootste games van het najaar: Red Dead Redemption 2. Rockstar is sinds jaar en dag niet aanwezig op de beurs. De controversiële en succesvolle studio kiest liever zijn eigen piekmomenten. En met games als Grand Theft Auto kan het zich dat veroorloven. De vraag blijft of RDR 2 alsnog zijn opwachting zal maken tijdens een persconferentie van een van de grote jongens.

Verrassingseffect
Een probleem waar E3 al jaren mee kampt draait om (het gebrek aan) exclusiviteit. Tegenwoordig is het geheimhouden van content bijna onmogelijk. Dit jaar was het Walmart die per ongeluk een veelvoud aan titels vrijgaf die tot op dat moment nog niet bekend waren. Zo werden Borderlands 3, Just Cause 3, Gears Of War 5 en Rage 2 genoemd, waarbij overigens nog moet blijken of de informatie van de supermarktketen in alle gevallen klopt. Bethesda heeft inmiddels het bestaan van Rage 2 bevestigd. Borderlands 3 daarentegen is weliswaar in ontwikkeling maar zal niet in Los Angeles getoond worden, zo heeft ontwikkelaar Gearbox laten weten.